Komentarz Macieja Modrowskiego
prezesa spóÅ‚ki Górecka Projekt, realizujÄ…cej biurowiec klasy A Skalar Office Center w Poznaniu.
Spowolnienie gospodarcze, które rozpoczęło siÄ™ pod koniec 2008 roku, niewÄ…tpliwie odbiÅ‚o siÄ™ na rynku biurowym. W pierwszej poÅ‚owie 2009 roku popyt byÅ‚ okoÅ‚o 50 proc. niższy niż w pierwszym póÅ‚roczu minionego roku. Mimo to, od II kwartaÅ‚u 2009 r. zauważalna jest stopniowa poprawa. Spadki czynszów i zwiÄ™kszenie liczby zachÄ™t oferowanych przez wynajmujÄ…cych zaowocowaÅ‚y lekkim wzrostem zainteresowania nowymi biurami. Jednak caÅ‚y czas wartość ta jest niższa niż w 2008 r. Pod koniec III kwartaÅ‚u, łączny wolumen transakcji najmu wyniósÅ‚ 185 tys. m kw., co stanowi wartość mniejszÄ… o 52 proc. w porównaniu z tym samym okresem ubiegÅ‚ego roku.
Na skutek problemów finansowych wielu spóÅ‚ek, budowa niektórych obiektów zostaÅ‚a caÅ‚kowicie wstrzymana. Niektórzy deweloperzy przesuwajÄ… decyzjÄ™ o rozpoczÄ™ciu realizacji planowanych inwestycji. Co wiÄ™cej, ich liczba, w porównaniu z poprzednimi latami, znacznie spadÅ‚a. Może to spowodować, że w niektórych miastach, na skutek wydÅ‚użajÄ…cej siÄ™ przerwy w aktywnoÅ›ci deweloperskiej zabraknie nowoczesnych powierzchni biurowych.
Tendencje panujÄ…ce na rynku nie ominęły również Poznania, mimo że miasto charakteryzuje siÄ™ stosunkowo niskÄ… podażą powierzchni biurowej – 200 tys. m kw.(por. Warszawa – 3,2 mln m kw.). Stawki czynszowe za nowoczesne biuro wynoszÄ… obecnie w Poznaniu 15-17 EUR/m kw., gdzie w Warszawie sÄ… one na poziomie ok. 22 EUR/m kw.
W stolicy Wielkopolski w 2009 r. do użytku zostaÅ‚o oddanych ok. 20 tys. m kw. To o 14 tys. mniej niż w roku ubiegÅ‚ym. Jednak już w przyszÅ‚ym roku PoznaÅ„ wzbogaci siÄ™ o kolejne 30-35 tys. m kw. Obecnie w mieÅ›cie realizowanych jest kilka projektów, a najwiÄ™ksze z nich to: Skalar Office Center przy ulicy HetmaÅ„skiej oraz kolejny etap Malta Office Park. Natomiast w okresie 2010-2011 zasoby na poznaÅ„skim rynku biurowym wzrosnÄ… o okoÅ‚o 80-95 tys. m kw., pod warunkiem, że planowane projekty zostanÄ… zrealizowane zgodnie z harmonogramem. Prognozy dla inwestorów sÄ… jednak dość pozytywne. Co wiÄ™cej w przyszÅ‚ym roku, na rynku bÄ™dzie dostÄ™pna powierzchnia biurowa, która może być w każdej chwili wynajÄ™ta. To niewÄ…tpliwie nowa sytuacja na rynku w Poznaniu. Brak odpowiednich biur w zapasie byÅ‚ jednym z ograniczeÅ„ w przyciÄ…ganiu inwestorów do miasta. NiewÄ…tpliwie najbliższe lata, a wiÄ™c nowe projekty komercyjne, EURO 2012, wzrost atrakcyjnoÅ›ci inwestycyjnej stolicy Wielkopolski, pozwolÄ… na wiÄ™kszÄ… stabilizacjÄ™ rynku biurowego, umożliwiÄ… uniezależnienie siÄ™ od znacznych wahaÅ„ popytu-podaży.
Bez wzglÄ™du na sytuacjÄ™ panujÄ…cÄ… na rynku, najważniejszÄ… cechÄ… biurowca jest lokalizacja. Powodzeniem cieszÄ… siÄ™ obiekty doskonale skomunikowane, leżące w Å›cisÅ‚ym centrum bÄ…dź nieco dalej, jednak charakteryzujÄ…ce siÄ™ bliskoÅ›ciÄ… gÅ‚ównych arterii komunikacyjnych, dziÄ™ki którym szybko można dostać siÄ™ na autostradÄ™ czy lotnisko. NiezbÄ™dna jest również dogodna infrastruktura, a wiÄ™c zapewnienie odpowiedniej iloÅ›ci miejsc parkingowych, zarówno dla najemców jak i ich goÅ›ci. OczywiÅ›cie maksimum komfortu i wygody zapewniajÄ… biurowce o najwyższym standardzie. SÄ… one funkcjonalne i pozwalajÄ… na dowolne zaprojektowanie wynajmowanego pomieszczenia. Otwarty plan kondygnacji umożliwia Å‚atwÄ… i elastycznÄ… aranżacjÄ™ wnÄ™trz oraz podziaÅ‚ powierzchni zarówno dla dużych i maÅ‚ych najemców. Dodatkowo obiekty klasy A charakteryzujÄ… siÄ™ zastosowaniem zaawansowanych technicznie, ale praktycznych rozwiÄ…zaÅ„. SÄ… to tzw. inteligentne budynki, posiadajÄ…ce zintegrowany system zarzÄ…dzania, który uÅ‚atwia pracÄ™ i codziennie funkcjonowanie. Oprócz komfortu pracy, zarówno pracowników jak i pracodawców, biura klasy A dostarczajÄ… firmom korzyÅ›ci wizerunkowych. Każde przedsiÄ™biorstwo nastawione na kontakt z klientem powinno zadbać nie tylko o wnÄ™trze swoich pomieszczeÅ„, ale również o miejsce, w którym siÄ™ one znajdujÄ…. Biuro to swoista wizytówka każdego przedsiÄ™biorstwa, Å›wiadczy o jego prestiżu.
Poznań otwarty na biura
PoznaÅ„ należy do miast o ogromnym potencjale gospodarczym. Jak wynika z raportu Agencji NieruchomoÅ›ci Celka & FrÄ…ckowiak obecna, relatywnie niewielka (w stosunku do skali i możliwoÅ›ci miasta) oferta budynków biurowych, jest charakterystyczna dla poczÄ…tkowego etapu rozwoju tego segmentu rynku
Okazuje siÄ™, że stolica Wielkopolski z ogólnym osÅ‚abieniem koniunktury gospodarczej radzi sobie caÅ‚kiem nieźle. W ostatnich latach odnotować można napÅ‚yw inwestorów zagranicznych z branż takich jak motoryzacyjna, spożywcza, farmaceutyczna oraz usÅ‚ugi z wykorzystaniem globalnych sieci informatycznych. Do tej pory miasto zdoÅ‚aÅ‚o przyciÄ…gnąć takie firmy jak: Volkswagen, Bridgestone, GlaxoSmithKline, Nivea Beiersdorf, Unilever, Wrigley, Allied Irish Bank, Dalkia Group, Kronospan, Pernod Ricard, SABMiller, Franklin Tempelton Investment, Carlsberg, MAN czy Microsoft. To niewÄ…tpliwie przekÅ‚ada siÄ™ na wzrost zainteresowania Poznaniem wÅ›ród inwestorów.
Można odnotować, iż od kilku lat popyt na powierzchnie biurowe utrzymuje siÄ™ na stabilnym poziomie. – WpÅ‚yw na to ma niewÄ…tpliwie wysoka i stale rosnÄ…ca atrakcyjność inwestycyjna Poznania, rozwój poznaÅ„skich firm oraz wzrost inwestycji zewnÄ™trznych - mówi Krzysztof Celka z Celka & FrÄ…ckowiak. Szacuje siÄ™, że w Poznaniu wynajmuje siÄ™ co roku ok. 20 tys. m kw. nowoczesnej powierzchni biurowej. NajwiÄ™kszy w tym udziaÅ‚ majÄ… sektory usÅ‚ug biznesowych i finansowych.
W niedalekiej przyszłości
Stolica Wielkopolski to jeden z piÄ™ciu najwiÄ™kszych komercyjnych rynków regionalnych (Kraków, WrocÅ‚aw, Trójmiasto, Katowice). Dysponuje ona obecnie ok. 200 tys. m kw. Do najbardziej znanych biurowców należą Andersia Tower, Nowe Garbary, Globis czy West Point. Kolejne ok. 48 tys. m kw. powierzchni biurowej jest w budowie.
NajwiÄ™kszÄ… inwestycjÄ…, która zostanie oddana do użytku jeszcze pod koniec tego roku jest majÄ…cy 20 tys. m kw. powierzchni, budynek biurowy przy ul. Szyperskiej, którego inwestorem jest firma Wechta S.A. Natomiast w 2010 r. najemcy bÄ™dÄ… mogli wprowadzić siÄ™ do kolejnych budynków powstajÄ…cych w ramach kompleksu Malta Office Center przy ul. Abpa A. Baraniaka. Ich łączna powierzchnia to ok. 16 tys. m kw. CaÅ‚y kompleks biurowy bÄ™dzie dysponowaÅ‚ ok. 31 tys. m kw.
W przyszÅ‚ym roku zostanie również oddany do użytku 6-kondygnacyjny biurowiec Skalar Office Center. Budynek ten sprawi, że PoznaÅ„ wzbogaci siÄ™ o kolejne 14 tys. m kw. powierzchni biurowej. Na lokalizacjÄ™ obiektu, inwestor – spóÅ‚ka Górecka Projekt, wybraÅ‚ jednÄ… z gÅ‚ównych arterii Poznania, ulicÄ™ HetmaÅ„skÄ…. CaÅ‚y czas prowadzone sÄ… natomiast prace budowlane u zbiegu ulic Å›w. Marcina oraz Alei Marcinkowskiego, gdzie ma powstać budynek handlowo-biurowy Galeria MM. Termin oddania jest na razie nie znany.
Jeszcze przed Euro
W latach 2009-2011 inwestorzy planowali oddać do użytkowania kolejne 150 tys. m kw. powierzchni biurowej. DziÅ› już wiadomo, że część z projektów zostaÅ‚a odÅ‚ożona na później, szczególnie do momentu odpowiedniego zabezpieczenia źródeÅ‚ finansowania.
– Åšwiatowy kryzys zweryfikowaÅ‚ wiÄ™kszość zaÅ‚ożeÅ„ dotyczÄ…cych nowych obiektów, również w Poznaniu – tÅ‚umaczy Maciej Modrowski, prezes spóÅ‚ki Górecka Projekt. Jednak niektóre nadal majÄ… szansÄ™ na realizacjÄ™. Do wiÄ™kszych zaplanowanych obiektów warto zaliczyć Maraton Business Center, który ma powstać przy ul. Królowej Jadwigi (24 tys. m kw.) Termin oddania do użytku zaplanowano na 2011 r. Również w tym okresie majÄ… być gotowe : Andersia Business Centre (14,5 tys. m kw.), Corner Point (7,5 tys. m kw.), WestPark (3,8 tys. m kw.), biurowiec przy ul. GÅ‚ogowskiej wybudowany przez spóÅ‚kÄ™ Qubus Hotel (26,5 tys. m kw.). Planowane inwestycje sprawiÄ…, że na rok przed Mistrzostwami Europy, PoznaÅ„ powinien wzbogacić siÄ™ o kolejne ok. 80 tys. m kw. powierzchni biurowej.
Warto również zauważyć, że kolejne obiekty biurowe sÄ… w fazie projektowania.
Firma GTC opracowuje projekt biurowca klasy A o powierzchni 18 tys. m kw. na dziaÅ‚ce w sÄ…siedztwie parku Wilsona. Natomiast inwestor Auto Compol S.A. chce przy ul. Kazimierza Wielkiego 1 wybudować biurowiec o ok. 16, 5 tys. m kw. powierzchni. Również dawne zakÅ‚ady odzieżowe Modeny majÄ… przeksztaÅ‚cić siÄ™ w biura o przemysÅ‚owym klimacie loftów. Dodatkowo wÅ‚aÅ›ciciel terenu, australijski inwestor Opal Property development, przewiduje budowÄ™ uzupeÅ‚niajÄ…cych lokali biurowych. Jednak najwiÄ™kszym planowanym przedsiÄ™wziÄ™ciem może pochwalić siÄ™ Grupa Vastint, która na terenie 7 ha przy ul BuÅ‚garskiej, zakÅ‚ada realizacjÄ™ kompleksu biurowego. WiÅ›niowy Office Park o pow. 100 tys. m kw. ma powstać tuż obok stadionu piÅ‚karskiego. Jak na razie na papierze jest również PoznaÅ„ Forum – wieżowiec, który ma mieć 240 m wysokoÅ›ci (wraz z wieżą - 285 m) i 55 piÄ™ter. Na nich znajdÄ… siÄ™: apartamenty, hotel, punkty handlowe i usÅ‚ugowe, kasyno i biura o łącznej powierzchni 18,4 tys. m kw. Budynek, ma stanąć miÄ™dzy rondami Å»egrze i Starołęka i może być najwyższym nie tylko w Poznaniu, ale i w caÅ‚ej Polsce. Jak zapewniajÄ… przedstawiciele UrzÄ™du Miasta pozwolenie na budowÄ™ ma zostać wydane na przeÅ‚omie maja i czerwca 2010 r., a wtedy termin rozpoczÄ™cia prac budowlanych bÄ™dzie zależaÅ‚ od hiszpaÅ„skiego inwestora.
komentarz









